جمره جَمْرَه : محلّ رمى شيطان با سنگ ريزه در حج . جَمْرَه - كه جمع آن « جِمار » و « جَمَرات » است - در لغت به معناى سنگ ريزه نيز آمده است ؛ ليكن در اصطلاح به مكان رمى ( - - ) رمى جمره ) ، واقع در منى ( - - ) منى ) گفته مىشود . در اينكه منظور از جَمْرَه ( مكان رمى ) چيست ، اختلاف است . برخى گفته‌اند : محل رمى ، ستون يا در صورت نبود ستون محلّ آن به ضميمهء اطراف آن است كه سنگ ريزه‌ها در آن جا جمع مىشوند . « 1 » برخى ديگر ، جمره را حوضچهء اطراف ستون كه محلّ جمع شدن سنگ‌ريزه‌ها است دانسته‌اند . « 2 » گروه سوم برآنند كه جمره عبارت است از ستون يا موضع آن در صورت نبود ستون . معروف از لفظ جمره در دوران متأخر همين معنا است . « 3 » جمرات موجود در منى سه تا است كه به جمرهء اولى ( - - ) جمرهء اولى ) ، جمرهء وسطى ( - - ) جمرهء وسطى ) و جمرهء عقبه ( - - ) جمرهء عقبه ) معروف‌اند . ( - - ) رمى جمره ) . جمرهء اولى جَمْرَهء اولى : نزديك‌ترين جمرات به مسجد خَيْف . جمرهء اولى ، نزديك‌ترين جمرات سه گانه به مسجد خيف ( - - ) مسجد خيف ) و دورترين آنها به مكّه است . از آن به « جمرهء عظمى » نيز تعبير شده است . « 1 » اين جمره قبلا به صورت يك ستون بود ، ليكن در تغيير انجام گرفته در سال 1425 هجرى قمرى به صورت ديوارى به طول 25 متر و عرض يك متر درآمده است . از آن در باب حج سخن گفته‌اند . بر حاجى واجب است در روزهاى يازدهم و دوازدهم ذيحجّه ( ايّام تشريق ) نخست جمرهء اولى ، سپس جمرهء وسطى ( - - ) جمرهء وسطى ) و در آخر جمرهء عقبه ( - - ) جمرهء عقبه ) را رمى كند . در صورت عدم رعايت ترتيب ياد شده ،

--> ( 1 ) الدروس‌الشرعية 1 / 428 ؛ الروضةالبهية 2 / 282 . ( 2 ) الدروس الشرعية 1 / 428 ؛ رمى الجمرات ( مكارم ) / 7 ، 17 و 32 - 33 . ( 3 ) كشف اللثام 6 / 114 ؛ مدارك الاحكام 8 / 9 . ( 4 ) النهاية / 267 ؛ منتهى المطلب 11 / 391 .